قتل و ایراد ضرب و جرح در حکم شبه عمد
عنوان قتل و یا ایراد ضرب و جرح در حکم شبه عمد برای اولین بار در تبصره ۳ ماده ۲۹۵ قانون مجازات اسلامی مصوب سال ۱۳۷۰ پیشبینی شده است . قتل در حکم شبه عمد در مقایسه با قوانین سابق، منطبق با ماده ۱۷۷ قانون مجازات عمومی است که دقیقا همانند تبصر ۳ ماده ۲۹۵ با احراز وقوع خطای جزائی و تحقق رابطه علیت بین خطای مذکور و قتل حاصله از ناحیه مرتکب ، مصداق پیدا میکرد. ماده مذکور مقرر میداشت : “در صورتی که قتل غیرعمدی به واسطه بیمبالاتی یا بیاحتیاطی یا اقدام به امری که مرتکب در آن مهارت نداشته یا عدم رعایت نظامات دولتی واقع شود به حبس تادیبی از یک تا سه سال محکوم خواهد شد به علاوه ممکن است مرتکب از پنجاه الی پانصد تومان غرامت نیز محکوم کند”. هدف قانونگذار جمهوری اسلامی ایران از وضع و پیشبینی عنوان مذکور را میتوان به صورت زیر خلاصه کرد: -۱ محدود کردن دایره شمول قتل و یا ضرب و جرح خطئی محض در مواردی که توام با خطای جزائی است . -۲ الزام اشخاص به رعایت احتیاط و مراقبت در اموری که به آنان محول شده است . زیرا گاهی اوقات ، مرتکب بر حفظ جوانب احتیاط و انجام مواظبتهای لازم قدرت دارد معذالک بیتوجهی و اهمال از خود نشان میدهد و در این رهگذر موجب آسیب دیگری میشود. -۳ خاتمه دادن به اختلاف نظرهای موجود و رویه ناهمگون محاکم در خصوص نوع و مدت زمان پرداخت دیه و مسئولیت پرداخت آن که در نتیجه رویه یکسان اتخاذ و از تاریخ لازمالاجرا شدن این قانون، دیه بعهده مرتکب و ظرف مدت دو سال صورت میپذیرد. -۴ رفع مشکل در خصوص تطبیق خصوصیات این نوع از قتل و ضرب و جرح با تعریف پیشبینی شده از طرف قانونگذار جمهوری اسلامی ایران که قتل و ضرب و جرح را سه نوع عمد، شبهعمد، خطای محض دانسته است .
